KERAJAAN mengarahkan seluruh anggota perkhidmatan awam menghentikan penggunaan aplikasi navigasi Waze serta-merta menerusi surat rasmi Ketua Setiausaha Negara, Tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar bertarikh 20 Oktober 2026 demi memelihara keselamatan data dan kedaulatan digital.

Arahan tersebut susulan keputusan Mesyuarat Jawatankuasa Keselamatan Siber Negara Bilangan 3 Tahun 2026 dipengerusikan Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim.

Semua ketua jabatan diarahkan memastikan keputusan ini dipatuhi sepenuhnya oleh pegawai di bawah seliaan masing-masing.

Langkah drastik ini diambil berikutan latar belakang Waze sebagai aplikasi navigasi berasaskan GPS yang dibangunkan di Israel pada 2009 oleh entiti berkait tentera Israeli Occupation Forces, yang berupaya mengumpul data pergerakan, laluan, dan maklumat peranti pengguna.

Menilai aspek keselamatan siber, Profesor Fakulti Komputeran dan Meta Teknologi UPSI, Profesor Dr. Bahibi Rahmatullah menjelaskan bahawa pemprosesan data GPS, cap masa, dan rekod perjalanan secara berulangan berpotensi membentuk pola pergerakan rutin serta hubungan pegawai awam.

Beliau turut memperincikan bahawa memadamkan aplikasi daripada telefon pintar tidak memadamkan data yang telah dihantar ke pelayan awan antarabangsa.

Data berkenaan kekal disimpan mengikut dasar penyedia perkhidmatan asing dan tertakluk kepada bidang kuasa undang-undang luar negara.

Selain itu, tetapan sistem operasi peranti dan kebenaran akses lokasi pada aplikasi lain masih membolehkan pendedahan data berlaku, sekali gus menuntut pengurusan risiko yang lebih teratur menerusi penetapan had akses dan semakan akaun pengguna secara berkala.

Dari dimensi geopolitik, Pegawai Strategik Perhubungan Awam Cinta Gaza Malaysia, Haikal Zulkifli menyifatkan larangan ini sebagai tindakan berani yang menunjukkan solidariti nyata terhadap Palestin, di samping mengurangkan kebergantungan kepada produk teknologi yang mempunyai kaitan dengan entiti Zionis.

Mengulas pembangunan aplikasi alternatif tempatan 'Tuju' oleh kerajaan, beliau menegaskan keupayaan sistem itu mestilah mantap, efisien, dan bebas daripada sebarang kelompangan teknikal bagi membina keyakinan masyarakat serta memastikan keberkesanan kempen pembebasan daripada teknologi asing.

Bagi menguruskan prasarana maklumat kritikal negara, Malaysia digesa mengguna pakai pendekatan berasaskan risiko.

Kawalan ketat dan audit keselamatan perlu dilaksanakan ke atas sistem sensitif tanpa memencilkan negara secara menyeluruh daripada ekosistem dan rantaian teknologi global.

Pendekatan ini mengukuhkan kerangka undang-undang kedaulatan data dan membolehkan pengurangan kebergantungan kritikal secara berfasa.

Langkah berstrategi ini memelihara perlindungan maklumat rasmi kerajaan serta kedaulatan digital nasional secara berterusan dan berautoriti pada masa hadapan.

* Prof Madya Dr Hafizul Fahri Hanafi ialah Pensyarah Kanan, Fakulti Komputeran dan Meta-Teknologi, UPSI